สารบัญ (Contents)
พลิกคดีพลิกชีวิต: ฎีกาอุบัติเหตุรถบรรทุก ชี้ ‘สาเหตุโดยตรง’ กับผลพวงทางกฎหมาย
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6450/2558: บทเรียนเรื่องความประมาทและการแซง
ข้อเท็จจริงโดยย่อในคดี: ในคดีนี้ โจทก์คือพนักงานอัยการจังหวัดพล ฟ้องนายพงษ์ธนา บุญอารีย์ (จำเลย) ข้อหาขับรถโดยประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตายและรับอันตรายแก่กาย
ก่อนเกิดเหตุ จำเลยขับรถยนต์บรรทุกพ่วงอยู่ในช่องทางเดินรถของตนเอง. ส่วนนายรชนนท์ (ผู้เสียชีวิต) ขับรถจักรยานยนต์สวนทางมา โดยขับตามหลังรถอีแต๋นที่นายบุญโฮมขับ. นายรชนนท์ได้ขับรถจักรยานยนต์แซงรถอีแต๋น โดยล้ำเข้าไปในทางเดินรถของจำเลย เป็นเหตุให้รถจักรยานยนต์ของนายรชนนท์ชนกับรถของจำเลย. รายงานชันสูตรพลิกศพระบุว่านายรชนนท์ขับรถตัดหน้ารถจำเลย ทำให้รถจำเลยเสียหลักไปชนรถอีแต๋นต่อ.
แม้จะมีการกล่าวอ้างว่าจำเลยไม่ได้ขับรถชิดขอบทางด้านซ้ายหรือไม่ชะลอความเร็ว แต่ศาลฎีกาพบว่าจำเลยยังคงขับรถอยู่ในช่องทางเดินรถของตนเอง. การที่รถของจำเลยเสียหลักไปชนรถอีแต๋นนั้น เป็นผลโดยตรงจากความประมาทอย่างร้ายแรงของนายรชนนท์ ที่ขับแซงขึ้นหน้าในระยะกระชั้นชิดเข้าไปในทางเดินรถของจำเลย.
• หลักเรื่อง “ผลโดยตรง” ของความประมาท (ป.อ. มาตรา 59 วรรคสี่, 291, 390):
◦ การจะถือว่าการกระทำของบุคคลใดเป็นความผิดฐานประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตายหรือบาดเจ็บตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 291 และ 390 นั้น ความประมาทของผู้กระทำต้องเป็น “ผลโดยตรง” ของเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น.
◦ ในกรณีนี้ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การที่รถของจำเลยเสียการควบคุมไปชนรถอีแต๋น เป็นผลโดยตรงจากความประมาทอย่างร้ายแรงของนายรชนนท์ ที่ขับแซงขึ้นหน้าในระยะกระชั้นชิดเข้าไปในทางเดินรถของจำเลย.
◦ ดังนั้น แม้จำเลยจะไม่ได้ขับรถชิดขอบทางด้านซ้ายหรือไม่ชะลอความเร็ว ศาลก็ไม่ถือว่าจำเลยมีส่วนประมาทที่เป็นผลโดยตรงทำให้เกิดการตายและบาดเจ็บ.
• ความรับผิดตาม พ.ร.บ.จราจรทางบก (พ.ร.บ.จราจรทางบก พ.ศ.2522 มาตรา 43 (4), 157):
◦ ถึงแม้จำเลยจะไม่ถูกลงโทษในข้อหาประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตายตามประมวลกฎหมายอาญา แต่ศาลฎีกาพิจารณาว่า การที่จำเลยขับรถยนต์บรรทุกพ่วงซึ่งเป็นรถขนาดใหญ่ บรรทุกหินเต็มคันรถ ด้วยความเร็วสูงในทางแคบ ถือได้ว่าเป็นการขับรถโดยประมาทหรือน่าหวาดเสียว.
◦ การกระทำดังกล่าวจึงมีความผิดตามพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ.2522 มาตรา 43 (4) และต้องระวางโทษตามมาตรา 157.
• อำนาจศาลฎีกาในการยกฟ้อง (ป.วิ.อ. มาตรา 185 วรรคหนึ่ง ประกอบมาตรา 215, 225):
◦ ศาลฎีกามีอำนาจยกฟ้องโจทก์ในข้อหาที่จำเลยไม่ปรากฏว่ากระทำความผิดได้.
ผลคำพิพากษาของศาลฎีกา:
• ยกฟ้อง โจทก์ในความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 291 (ประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตาย) และ มาตรา 390 (ประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นรับอันตรายแก่กาย).
• คงให้ลงโทษจำเลย ในความผิดฐานขับรถด้วยความประมาทหรือน่าหวาดเสียวตามพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ.2522 มาตรา 43(4) และ 157 ปรับ 800 บาท (ลดโทษให้กึ่งหนึ่งตาม ป.อ. มาตรา 78 คงปรับ 400 บาท).
• “ต้นเหตุ” ของอุบัติเหตุมีความสำคัญ: คดีนี้ชี้ให้เห็นว่าศาลจะพิจารณาว่าอะไรคือ “ต้นเหตุโดยตรง” หรือ “ผลโดยตรง” ที่ทำให้เกิดความเสียหาย. หากอีกฝ่ายมีความประมาทอย่างร้ายแรงที่นำไปสู่อุบัติเหตุโดยตรง ความรับผิดทางอาญาในข้อหาที่ร้ายแรง (เช่น ทำให้ผู้อื่นเสียชีวิต) อาจตกอยู่กับฝ่ายที่ประมาทอย่างร้ายแรงนั้น.
• การแซงต้องปลอดภัย 100%: ผู้ขับขี่ที่คิดจะแซงหน้ายานพาหนะคันอื่น จะต้องคำนึงถึงความปลอดภัยอย่างสูงสุด โดยเฉพาะเมื่อมีรถสวนทางมา จะต้องมั่นใจว่าสามารถแซงพ้นและกลับเข้าช่องทางเดินรถเดิมได้อย่างปลอดภัย. การแซงในระยะกระชั้นชิดหรือแซงล้ำเข้าช่องทางเดินรถของรถสวนมาเป็นอันตรายอย่างยิ่งและเป็นสาเหตุหลักของอุบัติเหตุร้ายแรง.
• ความเร็วและสภาพการขับขี่: แม้จะขับอยู่ในช่องทางเดินรถของตนเอง แต่การขับขี่รถขนาดใหญ่ด้วยความเร็วสูงในทางแคบ ก็ยังถือเป็นการขับรถโดยประมาทหรือน่าหวาดเสียว ซึ่งเป็นความผิดตามกฎหมายจราจรและอาจนำไปสู่บทลงโทษได้. ผู้ขับขี่ควรประเมินสภาพถนน สภาพรถ และความเร็วที่เหมาะสมอยู่เสมอ เพื่อความปลอดภัยของตนเองและผู้อื่น.
• ขับขี่อย่างระมัดระวัง แม้จะอยู่ในเลนของตนเอง: บทเรียนนี้สอนให้เราเห็นว่า แม้จะไม่ได้เป็นฝ่ายผิดเต็มร้อยในอุบัติเหตุร้ายแรง แต่อุปนิสัยการขับขี่ที่ไม่ระมัดระวัง (เช่น ขับเร็วเกินไปในที่แคบ) ก็ยังคงเป็นความผิดและอาจต้องรับโทษตามกฎหมายได้.
บันทึกชื่อ, อีเมล และชื่อเว็บไซต์ของฉันบนเบราว์เซอร์นี้ สำหรับการแสดงความเห็นครั้งถัดไป
พลิกคดีพลิกชีวิต: ฎีกาอุบัติเหตุรถบรรทุก ชี้ ‘สาเหตุโดยตรง’ กับผลพวงทางกฎหมาย
สารบัญ (Contents)
สรุปหลักกฎหมายและข้อคิดจากคำพิพากษา
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 6450/2558: บทเรียนเรื่องความประมาทและการแซง
ข้อเท็จจริงโดยย่อในคดี: ในคดีนี้ โจทก์คือพนักงานอัยการจังหวัดพล ฟ้องนายพงษ์ธนา บุญอารีย์ (จำเลย) ข้อหาขับรถโดยประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตายและรับอันตรายแก่กาย
ก่อนเกิดเหตุ จำเลยขับรถยนต์บรรทุกพ่วงอยู่ในช่องทางเดินรถของตนเอง. ส่วนนายรชนนท์ (ผู้เสียชีวิต) ขับรถจักรยานยนต์สวนทางมา โดยขับตามหลังรถอีแต๋นที่นายบุญโฮมขับ. นายรชนนท์ได้ขับรถจักรยานยนต์แซงรถอีแต๋น โดยล้ำเข้าไปในทางเดินรถของจำเลย เป็นเหตุให้รถจักรยานยนต์ของนายรชนนท์ชนกับรถของจำเลย. รายงานชันสูตรพลิกศพระบุว่านายรชนนท์ขับรถตัดหน้ารถจำเลย ทำให้รถจำเลยเสียหลักไปชนรถอีแต๋นต่อ.
แม้จะมีการกล่าวอ้างว่าจำเลยไม่ได้ขับรถชิดขอบทางด้านซ้ายหรือไม่ชะลอความเร็ว แต่ศาลฎีกาพบว่าจำเลยยังคงขับรถอยู่ในช่องทางเดินรถของตนเอง. การที่รถของจำเลยเสียหลักไปชนรถอีแต๋นนั้น เป็นผลโดยตรงจากความประมาทอย่างร้ายแรงของนายรชนนท์ ที่ขับแซงขึ้นหน้าในระยะกระชั้นชิดเข้าไปในทางเดินรถของจำเลย.
หลักกฎหมายสำคัญที่ได้จากคำพิพากษา:
• หลักเรื่อง “ผลโดยตรง” ของความประมาท (ป.อ. มาตรา 59 วรรคสี่, 291, 390):
◦ การจะถือว่าการกระทำของบุคคลใดเป็นความผิดฐานประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตายหรือบาดเจ็บตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 291 และ 390 นั้น ความประมาทของผู้กระทำต้องเป็น “ผลโดยตรง” ของเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น.
◦ ในกรณีนี้ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การที่รถของจำเลยเสียการควบคุมไปชนรถอีแต๋น เป็นผลโดยตรงจากความประมาทอย่างร้ายแรงของนายรชนนท์ ที่ขับแซงขึ้นหน้าในระยะกระชั้นชิดเข้าไปในทางเดินรถของจำเลย.
◦ ดังนั้น แม้จำเลยจะไม่ได้ขับรถชิดขอบทางด้านซ้ายหรือไม่ชะลอความเร็ว ศาลก็ไม่ถือว่าจำเลยมีส่วนประมาทที่เป็นผลโดยตรงทำให้เกิดการตายและบาดเจ็บ.
• ความรับผิดตาม พ.ร.บ.จราจรทางบก (พ.ร.บ.จราจรทางบก พ.ศ.2522 มาตรา 43 (4), 157):
◦ ถึงแม้จำเลยจะไม่ถูกลงโทษในข้อหาประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตายตามประมวลกฎหมายอาญา แต่ศาลฎีกาพิจารณาว่า การที่จำเลยขับรถยนต์บรรทุกพ่วงซึ่งเป็นรถขนาดใหญ่ บรรทุกหินเต็มคันรถ ด้วยความเร็วสูงในทางแคบ ถือได้ว่าเป็นการขับรถโดยประมาทหรือน่าหวาดเสียว.
◦ การกระทำดังกล่าวจึงมีความผิดตามพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ.2522 มาตรา 43 (4) และต้องระวางโทษตามมาตรา 157.
• อำนาจศาลฎีกาในการยกฟ้อง (ป.วิ.อ. มาตรา 185 วรรคหนึ่ง ประกอบมาตรา 215, 225):
◦ ศาลฎีกามีอำนาจยกฟ้องโจทก์ในข้อหาที่จำเลยไม่ปรากฏว่ากระทำความผิดได้.
ผลคำพิพากษาของศาลฎีกา:
• ยกฟ้อง โจทก์ในความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 291 (ประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตาย) และ มาตรา 390 (ประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นรับอันตรายแก่กาย).
• คงให้ลงโทษจำเลย ในความผิดฐานขับรถด้วยความประมาทหรือน่าหวาดเสียวตามพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ.2522 มาตรา 43(4) และ 157 ปรับ 800 บาท (ลดโทษให้กึ่งหนึ่งตาม ป.อ. มาตรา 78 คงปรับ 400 บาท).
ข้อคิดหรือประโยชน์เพื่อเป็นข้อเตือนใจในการใช้รถใช้ถนน:
• “ต้นเหตุ” ของอุบัติเหตุมีความสำคัญ: คดีนี้ชี้ให้เห็นว่าศาลจะพิจารณาว่าอะไรคือ “ต้นเหตุโดยตรง” หรือ “ผลโดยตรง” ที่ทำให้เกิดความเสียหาย. หากอีกฝ่ายมีความประมาทอย่างร้ายแรงที่นำไปสู่อุบัติเหตุโดยตรง ความรับผิดทางอาญาในข้อหาที่ร้ายแรง (เช่น ทำให้ผู้อื่นเสียชีวิต) อาจตกอยู่กับฝ่ายที่ประมาทอย่างร้ายแรงนั้น.
• การแซงต้องปลอดภัย 100%: ผู้ขับขี่ที่คิดจะแซงหน้ายานพาหนะคันอื่น จะต้องคำนึงถึงความปลอดภัยอย่างสูงสุด โดยเฉพาะเมื่อมีรถสวนทางมา จะต้องมั่นใจว่าสามารถแซงพ้นและกลับเข้าช่องทางเดินรถเดิมได้อย่างปลอดภัย. การแซงในระยะกระชั้นชิดหรือแซงล้ำเข้าช่องทางเดินรถของรถสวนมาเป็นอันตรายอย่างยิ่งและเป็นสาเหตุหลักของอุบัติเหตุร้ายแรง.
• ความเร็วและสภาพการขับขี่: แม้จะขับอยู่ในช่องทางเดินรถของตนเอง แต่การขับขี่รถขนาดใหญ่ด้วยความเร็วสูงในทางแคบ ก็ยังถือเป็นการขับรถโดยประมาทหรือน่าหวาดเสียว ซึ่งเป็นความผิดตามกฎหมายจราจรและอาจนำไปสู่บทลงโทษได้. ผู้ขับขี่ควรประเมินสภาพถนน สภาพรถ และความเร็วที่เหมาะสมอยู่เสมอ เพื่อความปลอดภัยของตนเองและผู้อื่น.
• ขับขี่อย่างระมัดระวัง แม้จะอยู่ในเลนของตนเอง: บทเรียนนี้สอนให้เราเห็นว่า แม้จะไม่ได้เป็นฝ่ายผิดเต็มร้อยในอุบัติเหตุร้ายแรง แต่อุปนิสัยการขับขี่ที่ไม่ระมัดระวัง (เช่น ขับเร็วเกินไปในที่แคบ) ก็ยังคงเป็นความผิดและอาจต้องรับโทษตามกฎหมายได้.